«της πατρίδας μου πάλι ομοιώθηκα»

Posted: April 19, 2014 in Συνεντεύξεις

Στην εκπομπή αυτή ο ποιητής ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ μιλά λίγο μετά τη βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας (1979). Η αφήγησή του ξεκινά με πληροφορίες για την καταγωγή του, τους τόπους όπου έζησε και τον επηρέασαν καθώς και για την προέλευση του ονόματός του. Στη συνέχεια αναφέρεται στην επίδραση των θαλασσινών τοπίων και της αιγαιοπελαγίτικης αισθητικής στην ποίησή του και μιλά για τη σύνδεσή του με τον υπερρεαλισμό, αν και ποτέ δεν υπήρξε αμιγώς υπερρεαλιστής ποιητής. Διευκρινίζει πώς αντιλαμβάνεται την «ελληνικότητα» και τη «διαφάνεια», έννοιες κεντρικές στην ποίησή του, ενώ ιδιαίτερη μνεία επιφυλάσσει στον ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΣΟΛΩΜΟ, στην ποιητική παράδοση του οποίου θεωρεί ότι ανήκει. Αναφερόμενος στο μείζον έργο του «Άξιον εστί», εξηγεί τον τρόπο που εργάστηκε για να δημιουργήσει μια ποιητική σύνθεση με αναλογίες χριστιανικής λειτουργίας, αλλά με θεματολογία που θα σχετιζόταν με τη σύγχρονη Ελλάδα και το δράμα της. Παραθέτει επίσης την εμπειρία του στο αλβανικό μέτωπο και πώς αυτή μετουσιώθηκε σε ποίηση στο «Άξιον εστί». Τέλος αναφέρεται στη σχέση του με τους νέους και ση φωνή που τους έδωσε για να εκφραστούν μέσω της ηρωίδας του ομώνυμου έργου του «Μαρία Νεφέλη». Στη διάρκεια της εκπομπής το έργο του ποιητή σχολιάζουν ο ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΑΡΑΝΙΤΣΗΣ και ο μεταφραστής ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΑΡ.

Αποσπάσματα

«Στην Ελλάδα με γοήτευσε αυτό το μοναδικό σύμπλεγμα της στεριάς με την θάλασσα.»

«Τα πρώτα μου έργα μπορεί να ήταν τολμηρά από την μια μεριά και όχι με τόση μεγάλη ακρίβεια όπως την απαιτώ σήμερα αλλά η σύνδεση με τον υπερρεαλισμό με βοήθησε πολύ στο να δώσω το ελληνικό τοπίο. Με βοήθησε να αφαιρέσω τους άξονες που καθηλώνουν αυτό που λέμε τοπίο και αντί να φανώ τοπιογράφος ανασυνθέτω το ελληνικό τοπίο.»

«Εμένα με ενδιέφεραν οι άνθρωποι που ήταν φορείς μια αθωότητας.»

«Η ελληνικότητα είναι ένας όρος που έχει παρεξηγηθεί πολύ. Την εποχή εκείνη τα βλέπανε απλουστευτικά, όπως και σήμερα πολύ νομίζουνε ότι είναι η φουστανέλα, το τσαρούχι αλλά για μένα ελληνικότητα είναι απλούστατα ένας τρόπος να βλέπεις τα πράγματα.»

«Για μένα και ο φλοίσβος μιλάει ελληνικά.»

«Για μένα η Σαπφώ είναι μια μοντέρνα ποιήτρια αν και πολλοί γραμματολόγοι την βλέπουν σαν μια κλασική.»

«Το πώς γεννήθηκε η ιδέα του Άξιον Εστί. Σε μια ορισμένη εποχή φεύγωντας από την Ελλάδα για να πάω στο εξωτερικό και κατεβαίνοντας να πάω στο αεροδρόμιο, το 1948, έβλεπα τα ελληνόπουλα να είναι πεινασμένα, αδύνατα, φτωχοντυμένα και ξαφνικά βρέθηκα στην Ελβετία και είδα την τεράστια διαφορά  που υπήρχε. Αυτό το πράγμα δημιουργήθηκε σαν καημός μέσα μου και όταν αργότερα άρχισα να γράφω αυτά που έγραφα άρχισαν να παίρνουν ένα χαρακτήρα δεητικό ήταν σαν να ήτανε σε μια εκκλησία και να παρακαλάς το θεό γιατί να τραβάμε εμείς αυτά τα πράγματα και οι άλλοι οι άνθρωποι να είναι ευτυχής. Έτσι μου δώθηκε η πρώτη αφορμή να δώσω μια μορφή πουνα προσομοιάζει προς τους ψαλμούς, προς τους ύμνους της εκκλησίας και άρχισα να διαβάζω, την καινή διαθήκη αλλά και την σύνοψη. Πήρα λοιπόν από κει ορισμένα στοιχεία στιχουργικά και επιδίωξα να κάνω την σύνθεση που να περιέχει τις εννοιολογίες που έχει μια λειτουργία χριστιανική σε μια εκκλησία. Βέβαια το περιεχόμενο να είναι κάτι που αφορά την σύγχρονη Ελλάδα και το δράμα της.»

«Ύστερα ήρθε ο Θεοδωράκης ο οποίος κατά σύμπτωση εκείνη την εποχή έψαχνε να φύγει από την λεγόμενη συμφωνική μουσική και του ταίριαζε και έτσι έγινε το πάντρεμα που βοήθησε αυτό το έργο, το οποίο είναι πολύ δύσκολο, να έρθει και στα χείλη των πολλών.»

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s